“Wij verkiezen een spectrum aan woonvormen” klinkt het bij de huidige generaties ouderen. De Vlaamse Ouderenraad ging aan de slag met dat signaal en komt nu met een nieuw advies over wonen op maat van ouderen. Want tussen de klassieke woning en het woonzorgcentrum bestaat er vandaag nagenoeg niets. Ouderen zijn vragende partij voor een breder aanbod om zelfstandig te kunnen wonen. Daar ligt een opdracht voor de Vlaamse overheid. Bovendien zien wij mogelijkheden in het stimuleren van mensen om zélf vroeger na te denken over later. In dit artikel nemen we je mee in deze twee sporen.
Er is veel leegstand in sociale woningen en de wachtlijsten zijn lang. Eind februari 2026 lanceerde minister van Wonen, Hans Bonte, daarom een actieplan om die leegstand terug te dringen. De Vlaamse Ouderenraad vindt zo'n globaal plan een meerwaarde. Wel hopen we dat er ook nog concrete doelstellingen volgen die het actieplan kunnen ondersteunen.
Half september 2025 hakte de Vlaamse regering de knoop door over het aantal sociale woningen in Vlaanderen. Als de beslissing dit najaar bekrachtigd wordt door het Vlaams Parlement, zullen er tegen 2042 in Vlaanderen 45.000 extra sociale woningen moeten komen. Elke gemeente zal daarbij een aantal opgelegd krijgen. Vandaag staan zo'n 200.000 gezinnen op de wachtlijst voor zo'n sociale woning. Meer dan 11% daarvan is 65-plus.
Sinds 18 maart is het centraal inschrijvingsregister (CIR) voor sociale woningen actief. Dat is een digitaal platform waarop kandidaat-huurders voor een sociale woning hun bestaande aanvraag online moeten bevestigen. Wie dat niet tijdig doet, wordt onherroepelijk van de wachtlijst geschrapt. Die verplichte digitale handeling zorgt voor ongerustheid, want ze sluit mensen uit die onvoldoende of niet digitaal vaardig zijn. De Vlaamse Ouderenraad reageert.
Recent keurde de Vlaamse regering een conceptnota goed waarin ze haar plannen schetst rond de aanpassing van de toegankelijkheidsverordening. Samen met NOOZO, de Vlaamse adviesraad voor personen met een handicap, schreef de Vlaamse Ouderenraad nu een brief als reactie op die conceptnota. We betreuren allebei dat er geen intentie is om die regelgeving te verbreden op het vlak van wonen.
De maatregelen die de Vlaamse regering neemt omwille van de energiecrisis moeten veel meer afgestemd worden op de barrières waar kwetsbare ouderen op botsen, stelt de Vlaamse Ouderenraad. “Ouderen wonen vaker in verouderde, slecht geïsoleerde huizen, terwijl ze op extra drempels botsen om hun woning aan te pakken. In deze crisis mogen beleidsmakers niet enkel denken op maat van huiseigenaars tussen 30 en 50 jaar.
Wegens de impact van de coronacrisis op woonzorgcentra zien heel wat ouderen een verhuis naar een centrum niet zien zitten. Maar ook alleen thuis blijven wonen vinden ze niet aantrekkelijk. Op zo’n moment komen assistentiewoningen in beeld als ideale tussenoplossing. Toch hebben kopers ervan niet altijd de onbezorgde oude dag die ze zich voorstelden. In dit advies focust de Vlaamse Ouderenraad op de risico's verbonden aan het kopen van een assistentiewoning. We doen 4 aanbevelingen om eigenaar-bewoners in de toekomst beter te beschermen.
Met het oog op de vergrijzing trekt Vlaanderen terecht de kaart van zo lang mogelijk in eigen huis of buurt wonen, ook voor ouderen met zorgnoden. Dat vraagt echter een geïntegreerd beleid, met oog voor zowel de kwaliteit van de woning, als van de woonomgeving. Ook de mogelijkheden tot sociale en culturele participatie, de zorg- en dienstverlening, en preventie en ondersteuning voor mensen in een kwetsbare situatie zijn daarbij van cruciaal belang.
De Vlaamse Ouderenraad pleit in dit advies voor een domeinoverschrijdend actieplan dat deze facetten samenbrengt en op elkaar afstemt.
In dit advies vraagt de Vlaamse Ouderenraad aandacht voor de oorzaken die ervoor zorgen dat de energiefactuur voor veel ouderen in Vlaanderen te hoog is. Op basis van de bestaande oorzaken, signalen en ervaringen van ouderen en knelpunten binnen het huidige beleid schuift de Vlaamse Ouderenraad drie beleidsprioriteiten naar voor, met daaraan telkens specifieke actiepunten gekoppeld.
De Vlaamse Ouderenraad is voorstander van het principe ‘ageing well in place’, waarbij ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis en/of in hun vertrouwde woonomgeving kunnen blijven wonen. Hoewel het concept woonzorgzone niet gedefinieerd werd in het Woonzorgdecreet van 2009, verdient het volgens de Vlaamse Ouderenraad meer aandacht gezien het interessante perspectieven biedt op een samenleving die iedereen toelaat maximaal te participeren, ook indien zorg en ondersteuning nodig zijn.
Vlaanderen zal als gevolg van de zesde staatshervorming bijkomende bevoegdheden inzake de private woninghuur en de woonfiscaliteit verwerven. Ook de woonbonus hoort daarbij. Vanuit het standpunt van de ouderen heeft de Vlaamse Ouderenraad een advies gemaakt over de overdracht van deze delen van het woonbeleid.
Vlaams minister van Wonen Freya Van den Bossche stelde de Vlaamse Ouderenraad een vraag om advies bij de voorbereidingsdocumenten van het Woonbeleidsplan Vlaanderen 2020-2050. In zijn advies benadrukt de Vlaamse Ouderenraad dat het toekomstige Vlaamse woonbeleid voor ouderen de wens van de ouderen als uitgangspunt dient te hanteren. Ouderen moeten te allen tijde in staat worden gesteld een evenwaardige, vrije en bewuste keuze te maken tussen ‘blijven wonen’ en ‘verhuizen’.
Omdat het armoedebeleid een verantwoordelijkheid is van verschillende beleidsniveaus heeft de Vlaamse Ouderenraad vanuit zijn rol als adviesraad aan de Ouderenweekcampagne ook een advies gekoppeld. De tekst werd goedgekeurd tijdens de raad van bestuur van de Vlaamse Ouderenraad op 28 september en wordt gedragen door alle lidorganisaties.