Op 23 september 2025 werd de Vlaamse Ouderenraad uitgenodigd op een hoorzitting in de Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening van het Vlaams parlement. Thema? Een versoepeling in de regelgeving voor mobiele mantelzorgwoningen. We kregen de kans om onze visie te duiden vanuit signalen van ouderen met zorgnoden en hun mantelzorgers. 

Mobiele mantelzorgwoning?

Vanuit het idee dat mensen de kans moeten hebben om zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen, bestaat er in Vlaanderen sinds 2021 een mobiele mantelzorgwoning. Dat is een tijdelijke, losstaande en mobiele wooneenheid, die makkelijk in een tuin geïnstalleerd kan worden. Mensen met een zorgnood kunnen zo vlak bij hun mantelzorger wonen of omgekeerd. 

Wat na zes jaar?

Op dit moment kan zo'n mantelzorgwoning drie jaar blijven staan en die periode kan één maal met nog eens drie jaar verlengd worden. Zes jaar in totaal dus. Er dient geen vergunning aangevraagd te worden, maar er is wel meldingsplicht. 

Maar wat als de persoon met zorgnoden na zes jaar nog steeds zorgnoden heeft? Dan moet je wél een vergunning aanvragen. En daar botsen veel bewoners van zo'n wooneenheid en hun mantelzorgers op. Want dat brengt een administratieve rompslomp met zich mee en het is niet altijd zeker of je die vergunning wel krijgt. Het zorgt dus ook voor onzekerheid en kopzorgen bij alle betrokkenen. 

Belangrijk om te weten is dat een zorgwoning binnen de muren van een bestaande woning, die grens van zes jaar niet kent. Daar kan de zorgwoning bestaan zolang de zorgrelatie tussen beide partijen aantoonbaar is. Nochtans gaat het over exact dezelfde groep.

Voorstel tot versoepeling

Dat kan beter en eenvoudiger. Vlaams parlementslid Katrien Schryvers vindt daarom dat, net zoals bij een zorgwoning binnen de muren van een bestaande woning, zo'n mantelzorgwoning langer dan zes jaar moet kunnen blijven staan zonder vergunning. Schryvers diende een conceptnota in bij het Vlaams Parlement. Die werd besproken in de Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening en ook de Vlaamse Ouderenraad werd daarbij uitgenodigd. 

Wat denkt de Vlaamse Ouderenraad?

Wij steunen het voorstel tot die gelijkstelling en dus de versoepeling van de regelgeving. De Vlaamse Ouderenraad pleit er dus voor dat een mobiele mantelzorgwoning ook na zes jaar kan blijven met enkel een meldingsplicht, en dus zonder vergunning. En dit tot zolang de zorgrelatie tussen beide partijen aantoonbaar is. 

Die versoepeling is namelijk volledig in lijn met de nood aan flexibiliteit in woonmogelijkheden. Het is onnodig om een verschil te creëren tussen zorgwoningen binnen of buiten een bestaande woning. Wel hebben we daarbij enkele aandachtspunten:

• Het bewijzen van de zorgrelatie tussen de persoon met zorgnoden en de mantelzorger, moet zo eenvoudig mogelijk zijn. De toegang tot een mobiele mantelzorgwoning mag niet gehypothekeerd worden door complexe administratieve procedures, ook niet als de grens van zes jaar verlaten wordt. Het moet snel en toegankelijk kunnen gebeuren. Wel vragen we een koppeling met het mantelzorgstatuut.  
• Bovendien mag die meldingsplicht niet verschillen van gemeente tot gemeente of afhangen van interpretaties of bereidheid van een lokaal bestuur. Lokale verschillen zorgen namelijk voor verschillen in behandeling van mensen met eenzelfde zorgvraag. Zij moeten allemaal op dezelfde manier behandeld worden.
• Er bestaan heel wat commerciële aanbieders van zo'n mobiele mantelzorgwoningen. Het is belangrijk dat zij de kwaliteit en de betaalbaarheid verzekeren, en dat de consumentenrechten van kwetsbare groepen niet in het gedrang komen. 

Meer weten?

Lees hier alles over deze hoorzitting over mobiele mantelzorgwoningen.