Sommige Belgen met een behoorlijk pensioen betalen op hun pensioen een solidariteitsbijdrage. Die moet mensen met een lager pensioen ondersteunen. Er gaan nu stemmen op om die bijdrage af te schaffen. De Vlaamse Ouderenraad werd door de federale overheid gevraagd om advies te geven op dat voorstel. Hier geven we tekst en uitleg over de maatregel en we doen drie belangrijke aanbevelingen om dit dossier aan te pakken.
Wat is de solidariteitsbijdrage op pensioen?
Hoorde jij al van de solidariteitsbijdrage op pensioenen? Die werd in België in 1994 ingevoerd. Het idee? De sociale zekerheid financieren, door mensen met een hoger pensioen te laten bijdragen aan de lagere pensioenen in ons land. De bijdrage is dus een sociale inhouding op bepaalde pensioenen.
Wie betaalt de solidariteitsbijdrage?
Afhankelijk van de hoogte van je totale brutopensioen en je gezinssituatie betaal je al dan niet deze bijdrage. Heb je een totaal pensioen dat lager ligt? Dan ben je vrijgesteld van de solidariteitsbijdrage.
Wat is het voorstel?
Er gaan stemmen op om deze solidariteitsbijdrage af te schaffen. Is dat een goed idee? De Commissie Sociale Zaken, Werk en Pensioenen van het federaal parlement vroeg om advies bij de Vlaamse Ouderenraad.
De Vlaamse Ouderenraad buigt zich vooral over Vlaamse beleidsthema’s en minder over federale maatregelen. Maar pensioenen zijn bij uitstek een onderwerp dat ook Vlaamse ouderen raakt. Het is uitermate belangrijk dat ook het perspectief van Vlaamse gepensioneerden meegenomen wordt in dit debat. Daarom gingen we in op deze adviesvraag.
Wat is het advies van de Vlaamse Ouderenraad?
In dit dossier geven we belangrijke reflecties en drie aanbevelingen mee zodat de federale overheid een weloverwogen beslissing kan nemen.
1/ Ga voor een breder hervormingsplan voor de pensioenen
We kunnen het niet hebben over het al dan niet afschaffen van de solidariteitsbijdrage als we ditniet kaderen in een globale beleidsvisie over het pensioenstelsel. De federale overheid moet deze afschaffing samen met andere maatregelen in de weegschaal leggen en het bredere plaatje bekijken.
Evenwichtige en rechtvaardige keuzes moeten daarbij voorop staan. De solidariteitsbijdrage is bij uitstek een maatregel waarbij sterkere schouders bijdragen om de minder sterke schouders te ondersteunen. Dat is belangrijk om mee te nemen in dit verhaal.
2/ Onderbouw met cijfers
Alvorens een beslissing te kunnen maken, moet de federale overheid een duidelijk zicht hebben op de impact van het al dan niet afschaffen van de solidariteitsbijdrage. Wie betaalt vandaag deze bijdrage? En wat is daarvan de impact op de groep die ze ontvangt? Hoeveel ouderen zullen worden getroffen bij een afschaffing? Zijn er alternatieven mogelijk? Dat zijn vandaag blinde vlekken, maar wel noodzakelijke cijfers om een beslissing te kunnen maken.
De federale overheid moet bovendien rekening houden met zaken zoals het armoederisico bij ouderen, de genderpensioenkloof en de link tussen de financiële impact en mogelijke sociale uitsluiting. De Vlaamse Ouderenraad benadrukt het belang van een sterke Sociale Zekerheid. Bovendien mogen beleidsmakers niet vergeten dat beleidskeuzes ook rekening moeten houden met de maatschappelijke rollen die ouderen opnemen in onze samenleving.
3/ Voorzie heldere en transparante communicatie
(Toekomstige) ouderen moeten weten waar ze aan toe zijn, ook op langere termijn. Een brede hervorming van het pensioensysteem vraagt om heldere communicatie. De Vlaamse Ouderenraad pleit in dit advies daarom voor een informatiecampagne.
Een doekje voor het bloeden?
Kortom, het al dan niet afschaffen van deze solidariteitsbijdrage mag geen doekje voor het bloeden zijn in het geheel aan voorliggende besparingen op verschillende beleidsniveaus die ouderen (zullen) treffen. Alleen een breed pensioenbeleid kan vermijden dat een individueel wetsvoorstel zoals dit haar doel voorbijschiet en de levenskwaliteit van heel wat ouderen verder onder druk zet.
